Overkapping bouwen? Dit is waar je op moet letten

Het hele jaar genieten van je tuin, wie wil dat nou niet? Ook als de zomer weer eens tegenvalt, is het fijn om een plek te hebben waar je toch lekker buiten kunt zitten. Met een overkapping creëer je die eigen buitenruimte, of het nu is om te schuilen voor een regenbui of om juist de schaduw op te zoeken als het te warm is.

Voorbereiding en tips

Een overkapping is een flinke investering en daarom wil je de juiste keuzes maken. In deze blog leggen we je uit waar je op moet letten bij het bouwen van een houten overkapping, zodat je jouw droomtuin realiseert! Naast de materiaalkeuze en afmetingen zijn er namelijk ook praktische zaken, zoals de ideale locatie en eventuele vergunningen, waar je vooraf goed over na moet denken.

Heb je een vergunning nodig voor een overkapping? 

Voordat je begint met bouwen, is het verstandig om te controleren of je een vergunning nodig hebt. In veel gevallen mag je een overkapping vergunningsvrij in je achtertuin plaatsen, maar er zijn situaties waarin je wél een vergunning moet aanvragen:

Toch zijn er situaties waarin u wél een vergunning nodig heeft. Denk hierbij aan:

• Een overkapping aan de voorzijde van je woning

• Een opvallend grote of hoge constructie

• Specifieke regels binnen jouw gemeente of wijk

Twijfel je? Doe dan altijd een check via het Omgevingsloket of neem contact op met je gemeente. Zo voorkom je dat je achteraf aanpassingen moet doen of je overkapping zelfs moet verwijderen.

Wat voor soort overkapping kies je?

Eigenlijk is dit de eerste belangrijke vraag die je jezelf stelt: welke overkapping zie je voor je in de tuin? Er zijn veel verschillende soorten, maar je kunt ze grofweg indelen in deze vijf categorieën:

• Aanbouw veranda: een verlenging van je woning.

• Vrijstaande overkapping: overal in de tuin te plaatsen.

• Overkapping met bergruimte: multifunctioneel met extra schuur.

• Prieel: een opvallend, open tuinpaviljoen.

• Pergola: een open constructie voor een knusse hoek.

De aanbouw veranda en de vrijstaande overkapping

Een aanbouw veranda is de ideale manier om je woonkamer te verlengen naar de tuin. Je maakt de houten veranda vast aan je gevel, waardoor je direct met je huis verbonden bent en meestal minder hout nodig hebt dan bij een vrijstaande variant. Wil je liever zelf de plek kiezen waar op een gunstig moment de zon schijnt? Dan is een vrijstaande overkapping perfect. Je hebt hierbij veel keuze uit verschillende maten en stijlen, zoals een robuuste kapschuur of een moderne overkapping met een plat dak.

Overkapping met bergruimte, prieel of pergola

Een overkapping met bergruimte is een multifunctionele aanwinst voor je tuin. Je creëert er een heerlijke loungeplek mee en hebt direct een dichte ruimte om je tuinmeubels in de winter te stallen of je gereedschap op te bergen. Zoek je echter een echte blikvanger? Kies dan voor een prieel. Dit is een open tuinpaviljoen met een piramidedak dat je van oudsher veel terugvond in de tuinen van kastelen en landhuizen. Het was de plek waar men vroeger bezoek ontving voor een kop thee of iets sterkers. 

Wil je het liever simpel en luchtig houden? Met een pergola maak je eenvoudig een knusse hoek. Deze constructie van losse balken heeft geen dak, maar leent zich perfect voor begroeiing met klimplanten voor natuurlijke schaduw. Maak zelf een pergola met behulp van onze klustip!

De beste plek voor je overkapping

Nu je weet welk type bij je past, moet je de juiste plek in de tuin bepalen. Dit wordt vaak onderschat, maar de locatie bepaalt hoe vaak je de overkapping uiteindelijk echt gaat gebruiken. Let bij je keuze vooral op de volgende punten:

• Zonligging: Wil je volop zon of juist een koele plek in de schaduw?

• Windrichting: Voor extra comfort plaats je de overkapping bij voorkeur uit de wind.

• Privacy: Houd rekening met de inkijk van buren of vanaf de straat.

• Afstand tot de woning: Een plek dicht bij huis is in de praktijk vaak praktischer in het gebruik.

Welke houtsoort voor een overkapping?

Lariks Douglas

Een overkapping van hout kun je van verschillende houtsoorten maken. Hierbij is Lariks Douglas verreweg de meest populaire keuze. Deze houtsoort is geliefd om de authentieke en robuuste uitstraling. Bovendien is Lariks Douglas zeer betaalbaar hout; het heeft een goede prijs-kwaliteitverhouding, waardoor je de prijs van je overkapping laag houdt. Gebruik bij Lariks Douglas staanders wel altijd betonpoeren om de levensduur te verlengen en we raden je aan om dit hout te beitsen.

Geïmpregneerd hout

Er zijn ook staanders en balken of kant-en-klare overkappingen verkrijgbaar van reeds geïmpregneerd hout. Het voordeel hiervan is dat het hout al behandeld is en daardoor een langere levensduur heeft. Je hoeft daardoor zelf minder aan onderhoud te doen.

Eikenhout

Ook Eiken wordt veel gebruikt voor overkappingen. Eikenhout is iets duurzamer dan Lariks Douglas en heeft een prachtige rustieke uitstraling. Houd er wel rekening mee dat eikenhout iets minder stabiel is dan Lariks Douglas. Bovendien moet je goed opletten welke schroeven je kiest, aangezien dit hout looizuur bevat. Van eikenhout maak je een zeer luxe en duurzame overkapping, maar dit zie je dan ook terug in de prijs. Bekijk ook onze blog over het verschil tussen lariks douglas en eikenhout voor meer informatie.

Hardhout

Voor pergola’s en vergelijkbare kleine constructies kun je ook hardhout gebruiken. Met hardhouten palen weet je zeker dat je een ontzettend duurzame constructie maakt. Bovendien is hardhout uitermate geschikt om direct in de grond te plaatsen. Hardhout heeft een chique uitstraling en kent vaak een fraaie vergrijzing, wat ideaal is voor bijvoorbeeld een pergola met begroeiing.

Wat kun je verwachten qua onderhoud per houtsoort? 

De keuze voor een houtsoort heeft niet alleen invloed op de uitstraling van je overkapping, maar ook op het onderhoud. Niet iedere houtsoort vraagt namelijk dezelfde behandeling.

• Lariks Douglas: Deze houtsoort vergrijst na verloop van tijd. Wil je de originele kleur behouden? Dan is het aan te raden om het hout te behandelen met beits.

• Geïmpregneerd hout: Dit hout is al behandeld en daardoor beter beschermd tegen vocht en schimmels. Onderhoud is minder noodzakelijk, maar voor behoud van kleur kunt u alsnog beitsen.

• Eikenhout: Eiken heeft een lange levensduur, maar kan scheuren en werken. Dit hoort bij de natuurlijke uitstraling van het hout. Behandelen is meestal niet nodig.

• Hardhout: Hardhout is zeer duurzaam en kan goed tegen weersinvloeden. Het vergrijst vaak mooi en hoeft niet per se behandeld te worden.

Hoe groot moet je overkapping worden?

Als je eenmaal weet welk type en welke houtsoort je wilt, is het tijd om de grootte van je overkapping te bepalen. Bij een aanbouw veranda kiezen mensen vaak voor een minder diepe variant om de lichtinval in huis te behouden. Let er echter wel op dat je genoeg ruimte overhoudt voor wat je wilt doen. Wil je bijvoorbeeld met de hele familie buiten kunnen eten? Om genoeg ruimte te bieden aan een eettafelset heb je al snel een overkapping van 4 bij 3 meter nodig. Als je alleen een loungebank wilt plaatsen, kun je vaak met een iets minder diepe overkapping uit de voeten.

Hoe dik moet de staander voor je overkapping zijn?

De staanders van je overkapping vormen de stevige fundering en zorgen ervoor dat het geheel goed blijft staan. Het is daarom niet aan te raden om te bezuinigen op de dikte van deze palen. Populaire maten voor een overkapping zijn staanders van 12 x 12, 14.5 x 14.5 of 15 x 15 cm van Lariks Douglas. Wil je gaan voor een echt robuuste look? Kies dan voor 15 x 15 cm palen van Lariks Douglas of zelfs 20 x 20 cm palen van eikenhout. Een veelgemaakte fout is het kiezen voor te dunne staanders om kosten te besparen. Dit kan op de lange termijn echter zorgen voor instabiliteit of een minder krachtige uitstraling. Door direct de juiste maat te kiezen, voorkom je problemen achteraf.

Wat is de maximale overspanning van houten balken?

Om ervoor te zorgen dat je overkapping jarenlang veilig blijft staan, moet je zorgen voor een stevige constructie. Vraag hierbij niet te veel van je balken, zodat ze niet gaan doorbuigen onder het gewicht van het dak. Voor de dakbalken hanteren we een handige vuistregel: 5 cm dikte per 100 cm overspanning.   Draagbalken tabel (bij tuinoverkappingen met lichte dakmaterialen)

Deze regel houdt rekening met normale vormen van dakbedekking, zoals EPDM, Easyroofing, dakshingles en dakpanplaten. Let op: echte dakpannen zijn een stuk zwaarder. In dat geval is het verstandig om zwaardere balken te gebruiken. Wil je meer weten over de exacte overspanning voor jouw project? Lees dan ook onze specifieke blog over dit onderwerp, waarin we uitgebreid uitleggen waar je op moet letten bij staanders, dakbalken en dwarsbalken.

Welke fundering gebruik ik voor mijn overkapping?

Onderschat het belang van een goede fundering niet; dit zorgt er namelijk voor dat je overkapping niet verzakt. We raden je aan om je staanders bij voorkeur op betonpoeren te plaatsen. Dit verlengt niet alleen de levensduur van je staanders, maar betonpoeren zorgen ook voor een goede drukverdeling. Hierdoor verklein je de kans dat je overkapping na verloop van tijd verzakt.

Vocht, ventilatie en houtrot voorkomen

aast een stevige fundering is het belangrijk om rekening te houden met vocht en ventilatie. Hout is een natuurproduct en reageert op weersinvloeden. Zonder de juiste maatregelen kan dit leiden tot houtrot. Let daarom op de volgende punten:

• Plaats hout nooit direct op de grond: Gebruik altijd betonpoeren of een andere verhoging.

• Zorg voor voldoende ventilatie: Laat ruimte tussen de grond en het hout, zodat vocht kan verdampen.

• Voorkom opspattend water: Regenwater dat tegen het hout opspat, kan voor aantasting zorgen.

• Werk met een dakoverstek: Dit helpt om inregenen langs de wanden te beperken.

Welke dakbedekking kies je voor je overkapping?

Er zijn grofweg twee daktypes te onderscheiden: een plat dak of een schuin dak. Voor een plat dak gebruik je andere dakbedekking dan voor een schuin dak.

Plat dak

Voor het bedekken van een plat dak gebruiken veel van onze klanten EPDM-dakbedekking. Deze dakbedekking is eenvoudig te plaatsen, bestaat uit één stuk en heeft dus geen naden. Bovendien is dit een zeer duurzame vorm van dakbedekking. Je kunt ook kiezen voor een groen dak. Deze dakbedekking bestaat uit sedum-vetplantjes die ervoor zorgen dat hemelwater niet in één keer in het riool terechtkomt, maar langzaam wordt afgegeven. Bovendien vermindert het stof en CO2 in de lucht; een milieuvriendelijke keuze dus!

Schuin dak

Bij overkappingen met een schuin dak zien we vaak een dak van polycarbonaat. Deze kunststof dakplaten zijn een voordelige manier om je overkapping dicht te maken. Ook dakshingles, dakpanplaten en aquapan-platen zijn goede opties bij een schuin dak. Vergeet bij een pergola niet dat dakbedekking eigenlijk niet nodig is. Het kan juist heel leuk zijn om je pergola te laten begroeien door klimplanten voor een natuurlijke schaduwplek.

Welke vloer leg je in je overkapping?

Om je overkapping helemaal af te maken, kies je een passende vloer. Heb je de overkapping al op een mooi stenen terras geplaatst? Dan is een extra vloer natuurlijk niet nodig. Voor een echt luxe uitstraling kun je natuurlijk ook een vlonder onder je overkapping maken. Houten vlonderplanken geven het geheel een chique uiterlijk en voelen bovendien lekker warm aan je voeten. Onder je overkapping kun je bijvoorbeeld bijbehorende Lariks Douglas vlonderplanken gebruiken of kiezen voor hardhouten vlonderplanken.

Hoe werkt u uw overkapping af?

Nadat je overkapping staat, zijn er nog een aantal 'finishing touches' die je kunt toevoegen voor een langere levensduur. Denk aan een goede dakgoot en regenpijp, zodat het hemelwater netjes van het dak wordt afgevoerd. Ook kun je het hout nog beitsen of verven; dit zorgt ervoor dat je materiaal beter bestand is tegen de verschillende weerselementen. Heb je zin gekregen om zelf aan de slag te gaan? Bekijk dan onze kant-en-klare overkappingen of ons constructiehout om je eigen project te starten.

Checklist: zo begint je met jouw houten overkapping

Ga je zelf een overkapping bouwen? Gebruik dan deze handige checklist om niets te vergeten:

• Type: Bepaal welk type overkapping je wilt (aanbouw, vrijstaand, pergola, etc.).

• Locatie: Kies de juiste plek in je tuin op basis van zon, wind en privacy.

• Vergunning: Controleer of je een vergunning nodig hebt voor jouw plannen.

• Maten: Bepaal de juiste afmetingen voor jouw gebruik.

• Houtsoort: Kies een geschikte houtsoort die past bij jouw budget en smaak.

• Constructie: Denk goed na over de staanders en de maximale overspanning.

• Fundering: Zorg voor een goede basis, bij voorkeur op betonpoeren.

• Dak: Kies de passende dakbedekking voor jouw type dak.

• Afwatering: Regel een goede afvoer voor regenwater.

• Onderhoud: Werk alles netjes af en denk alvast na over het toekomstige onderhoud.

Met deze voorbereiding ga je goed voorbereid aan de slag en voorkom je veelgemaakte fouten!